ھندو پنچائتي ڌرمشالا سکر

 ھندو پنچائتي ڌرمشالا سکر

ھي شاھي ڌرمشالا سکر شھر جي مرڪز گهنٽا گهر لڳ آھي جيڪو 22_1921ع ھندو ڌرمشالا سوسائٽيء تعمير ڪرايو ۽ ھيءَ ھي سوسائٽي سندس ڪاروبار ھلائيندي ھئي سندس تعمير ۾ سکر جي سيٺ چئنومل ٺاڪرداس (ڄم 1864ع ديهانت 1936ع) چڱو بهرو ورتو سيٺ ڪاٺ جو وڏو واپاري ھو سندس ڪاروباري ڪوٺيون ڪوئٽہ، چمن، جهلم ۽ سکر ۾ ھيون پاڻ بلڪل سادو ۽ محنتي اوچ پرش ھو 

ھي ڌرمشالا ھندو زائرين جي رھائش لاءِ ھڪ وڏي پلاٽ تي تعمير ٿيو جنهن ۾ ھيٺ مٿي68 ڪشاده ڪمرا ھئا پهرين منزل تي پنج وڏا ھال ھڪ مندر ھڪ کوه ٻہ پاڻيَ جون ٽانڪيون مرد ۽ عورتن لاءِ الڳ الڳ بيت الخلاءُ 

ھئا ان سان گڏ ھڪ ھوٽل ھيو جتي زائرين کي رعايت سان کاڌي پيتي جو شيون ملنديون  ھيون صحن ۾ ٻن فوٽن جو چبوترو ھيو جنهن سان گڏ لوه جون بئنچون لڳل ھيون ۽ گڏ  ھڪ وڏو پليٽ فارم جڙيل ھو جتي پروگرام ٿيندا ھئا ھي ٺھيو تہ ھندو زائرين جي رھائش لاءِ بورڊنگ ھائوس ھو پر 1947ع جي پارٽيشن جي افراتفري  ۽ خوف ۾ سکر جي ڪافي ھندو گهراڻن ھن ۾ اچي پناه ورتي ۽ ھنن ھن ۾ مستقل رھائش اختيار ڪئي ۽ ھي ھڪ ڌرمشالا ۽ ھوٽل مان رھائشي ڪمپليڪس ٿي ويو ۽ وري جڏھن انهن رھائشي خاندانن ۾ واڌ ٿي تہ انهن ھن ۾ اڏاوتي تبديليون ڪيون جنهن ڪري ھي پنهنجي اصل شڪل وڃائي ويٺو ھن اندر جيڪو ھوٽل ھوندو ھو ان کي  ٽي ڀائيوار ڀهاڳومل، چنو مل ۽ موتي رام ھلائيندا ھئا وقت گذرڻ سان ھوٽل جي ھڪ شاخ ڌرمشالا جي ديوار کان ٻاھر نڪري آئي آھي جيڪا ھينئر قلندري ھوٽل جي نالي سان سڏجي ٿي 

ھي درمشالا 1950ع تائين ھندو پنچاھت وٽ ھو ان بعد ڪنهن اختلاف سبب حڪومت ھن کي (دشمن جي ملڪيت) ڄاڻائي Evacuee trust property deptt جي حوالي ڪيو جيڪي ھن وقت ھن کي سنڀالي ٿي ۽ ھر رھائشيٕءَ کان 1500 کان 2500 سئو ڪرايو وٺي ٿي پر ھن عمارت جي حڪومت ڪابہ مرمت نٿي ڪرائي ۽ رھائشي پاڻ ھن جي مرمت ڪرائين ٿا ھن وقت ھن عمارت ۾ سڀ ڪجهہ بدلجي ويو آھي سندس ٻاھرين ديوار سان لڳ تجاوزات ۽ دڪانن سندس پيڙھ کي ڪمزور ڪري ڇڏيو آھي. اڳ ھتي جيڪو ياتري رھائش لاء ايندو ھو ان کي موسم جي لحاظ کان بسترو ۽ کٽ ملندي ھئي اڄ اھو اوج ڪون رھيوآھي پر ھي ھڪ رھائشي بستي وانگر ٿي ويو آھي ٻي عالمي جنگ دوران سکر اندر آدم شاه جي ٽڪريءَ مٿان انگريز سرڪار جهازن کي ڪيرائڻ لاء مورچو ٺاھي  رکيو ھو ۽ ان مورچي کي لوه جو دروازو لڳل ھو جيڪو جنگ جي اختتام تي سرڪار  نيلام عام ڪيو ھو جنهن کي ھندن خريد ڪري ھن ڌرمشالا جي مين گيٽ ۾ ھنيو 

اڳ ھن ڌرمشالا واري پلاٽ تي ميونسپل بيل حاطو ھو جيڪو اتان کڻي سکهن جي گرمکي اسڪول پٺيان گردواري جي قريب اچي قائم ڪيو

سکر ۾ ان ڌرمشالا کان علاوه ٻہ ٻيا بہ ڌرمشالا ھئا جن ۾ ھڪ مولچند ٿلهي ڀرسان لالا بيلارام ڌرمشالا  جنهن جي تعمير 1923ع ۾ ٿي ۽ ٻيو پراڻي سکر اندر لالاموھنداس ڌرمشالا ھو جنهن جي تعمير 1930ع ۾ ٿي 

پنچائتي ڌرمشالا ڀرسان ميونسپل مسافرخانو جڙيل ھو جنهن کي 1960ع ۾ ميونسپالٽيءَ ڊھرائي ٽي منزلا رھائشي ۽ ڪمرشل مرڪز تعمير ڪرايو جن ۾ ھيٺ دڪان 110 ٻي منزل تي ڪمرشل آفيسون 48 ۽ ٽين منزل تي فليٽ 26 تعمير ڪرايا جنهن کي مهراڻ مرڪز جو نالو ڏنو ويوآھي

امداد حسين شاه رضوي روھڙي